Aglaophamus agilis (Langerhans, 1880)

Aglaophamus agilis, çok kıllı halkalı solucanlardan Nephtyidae familyasına ait, Atlantik Okyanusu’nun doğusu ve Akdeniz’de kaydedilen bir türdür; tür adı Latincede “çevik” anlamına gelir ve familyanın hızlı hareketli yaşam biçimine uygundur. Kumlu ve çamurlu tabanlarda sediment içinde yaşar.

Nephtyidae familyası, kumlu ve çamurlu deniz tabanlarında yaşayan, hızlı hareket eden yırtıcı halkalı solucanları kapsar. Bu ailenin üyelerinin vücudu uzun, kesiti hafifçe dörtgen ve sırt-karın yönünde yassıdır; genellikle sedefimsi, krem, pembemsi ya da kahverengimsi bir renk taşır. Baş kısmı (prostomium) küçük, yassı ve beşgen ya da dörtgen biçimlidir; önünde dört küçük anten bulunur ve gözler genellikle yoktur ya da belirsizdir.

Ayakçıklar (parapodlar) iki dallıdır ve iki dal arasında çoğunlukla içe ya da dışa kıvrık solungaçlar yer alır; bu yapı aileyi tanımada temel özelliktir. Dışarı çıkarılabilen kaslı hortumun yüzeyi sıralar halinde papillalarla kaplıdır ve iç kısmında bir çift çene bulunur. Bu solucanlar sedimentin içinde yılan gibi kıvrılarak hızla kazı yapar ve küçük omurgasızları, özellikle diğer solucanları, yumuşakçaları ve küçük kabukluları avlar.

Aglaophamus cinsi, Nephtys ile yakın akrabadır; solungaçların dışa doğru kıvrık olması ve parapod yapısındaki ayrıntılar bakımından ondan ayrılır. Türler arasındaki ayrım genellikle hortum, çene ve parapod yapısı gibi ancak büyüteç ya da mikroskop altında görülebilen ayrıntılara dayanır; bu nedenle tür düzeyinde tanı çoğunlukla uzman incelemesi gerektirir.

Tür, halkalı solucanlar şubesinin (Annelida) çok kıllı solucanlar sınıfına (Polychaeta) ve Phyllodocida takımına aittir. Çok kıllı solucanlar deniz tabanı topluluklarının en çeşitli ve en bol gruplarından biridir; sedimenti kazarak havalandırır, besin zincirinde hem avcı hem de av olarak önemli rol oynarlar. Bu tür yumuşak tabanlı solucanlar balıkların, kabukluların ve kıyı kuşlarının önemli besin kaynaklarındandır ve bazı türleri olta yemi olarak toplanır. Ayrıca deniz tabanı topluluklarının bileşimi çevre kirliliğine ve organik madde birikimine duyarlı olduğundan, bu solucanlar bentik izleme çalışmalarında sıklıkla kaydedilir. Üreme genellikle eşeylidir; eşey hücreleri suya bırakılır ve döllenme dış ortamda gerçekleşir, ardından planktonik larva evresi gelir.