Aglaja tricolorata Renier, 1807

Aglaja tricolorata, kabukları içe gömülmüş, dıştan kabuksuz görünen deniz salyangozlarından biridir. Cephalaspidea takımının Aglajidae familyasında yer alır ve Akdeniz’in en dikkat çekici “baş kalkanlı” deniz salyangozlarındandır.

Vücudu uzunca, yumuşak ve oval görünümlüdür; boyu genellikle birkaç santimetredir. Zemin rengi koyu kahverengi ile siyah arasında değişir. Adını aldığı üç renk, vücut kenarlarını ve parapodiumları (yan kanat benzeri uzantıları) çevreleyen beyaz, mavimsi ve turuncu-sarı ince bantlardan gelir. Familyanın diğer üyeleri gibi vücudun ön kısmında kazı yapmaya yarayan geniş bir baş kalkanı bulunur; dokunaçları yoktur. Kabuk küçük ve incedir, vücudun arka kısmında manto tarafından tamamen örtülüdür.

Kumlu ve çamurlu zeminlerde, deniz çayırları çevresinde yaşar ve çoğunlukla kumun içine kısmen gömülerek hareket eder. Aglajidae üyeleri, radulası (dişli dil şeridi) körelmiş etçil hayvanlardır; avlarını, çoğunlukla küçük kurtları ve diğer omurgasızları, kimyasal izleri takip ederek bulur ve bütün olarak yutar. Hermafrodittir; yumurtalarını jelatinimsi kordonlar ya da kümeler halinde zemine bırakır. Rahatsız edildiğinde bazı akrabaları gibi caydırıcı salgılar çıkarabilir.

Akdeniz’e ve komşu Atlas Okyanusu kıyılarına özgü bir tür olarak bilinir. Gece ya da alacakaranlıkta daha etkin olabildiği ve kuma gömülü yaşadığı için dalgıçlar tarafından seyrek görülür. İnsanlar için bir tehlike oluşturmaz ve ekonomik değeri yoktur; ancak renkli görünüşüyle sualtı fotoğrafçılarının ilgisini çeker.

Cephalaspidea takımının üyeleri, “baş kalkanlı” deniz salyangozları olarak bilinir. Başın üst kısmındaki geniş, kalkan biçimli yapı, zemini kazarak ilerlemeye ve kumun vücuda girmesini önlemeye yarar. Takımın türleri çoğunlukla yumuşak zeminlerde yaşayan avcı ya da otçul hayvanlardır ve deniz tabanı topluluklarının önemli bir parçasını oluşturur.