Adamsia palliata

Adamsia palliata, Hormathiidae familyasına ait bir deniz şakayığı (aktinya) türüdür. Mercanlar ve deniz şakayıklarını içeren Anthozoa sınıfının Actiniaria takımında yer alır. Bu tür, keşiş yengeçleriyle kurduğu sıkı ortak yaşam ilişkisiyle denizel ortak yaşamın en bilinen örneklerinden biridir.

Deniz şakayığı, keşiş yengecinin içinde yaşadığı salyangoz kabuğunun ağız kısmını pelerin gibi sarar; tür adındaki palliata sözcüğü de bu pelerin görünümüne gönderme yapar. Gövdesi genellikle krem ya da beyazımsı olup üzerinde pembe, mor veya kırmızı lekeler bulunur. Ağız diski ve dokunaçları yengecin ağız bölgesinin altına, deniz tabanına yakın konumdadır. Yaklaşık birkaç santimetre genişliğe ulaşır.

Bu türün başlıca ortağı Pagurus prideaux adlı keşiş yengecidir. Deniz şakayığı salgıladığı sert bir zar sayesinde kabuğu genişletir; böylece yengeç büyüdükçe kabuk değiştirmek zorunda kalmaz. Deniz şakayığı, yakıcı hücreler içeren ipliksi yapılarını (akontia) dışarı çıkararak yengeci ahtapot ve balık gibi yırtıcılara karşı korur. Karşılığında yengecin yemek artıklarından yararlanır ve hareket eden bir taşıyıcı sayesinde farklı besin kaynaklarına ulaşır. Yengeç büyüyüp yeni bir yuvaya ihtiyaç duyduğunda deniz şakayığını da beraberinde taşıyabilir.

Tür, Kuzeydoğu Atlantik kıyıları ile Akdeniz'de yaygındır. Kumlu ve çamurlu zeminlerde, genellikle sığ sulardan orta derinliklere kadar görülür ve trol ağlarıyla sık sık yakalanır. Yakıcı hücreleri insan derisini hafifçe tahriş edebilse de ciddi bir tehlike oluşturmaz.