Abies nordmanniana subsp. nordmanniana

Abies nordmanniana subsp. nordmanniana, Kafkas göknarının ya da Doğu Karadeniz göknarının tipik alt türüdür. Pinaceae familyasına ait bu herdem yeşil ağaç, Kafkasya ve Kuzeydoğu Anadolu’nun nemli dağ ormanlarının en karakteristik türlerinden biridir.

Düz gövdeli ve simetrik konik tepeli, heybetli bir ağaçtır; doğal ortamında 40 m’yi aşan boylara ulaşabilir ve gövde çapı oldukça kalın olabilir. Kabuğu gençken gri ve düzdür. İğne yaprakları yassı, sık dizilmiş, üst yüzü parlak koyu yeşil, alt yüzünde iki belirgin beyaz şerit taşır; dallar üzerinde ileriye doğru yönelmiş bir görünüm oluştururlar. Kozalaklar iri, silindir biçimli ve dalda diktir; olgunlukta ağaç üzerinde dağılır.

Bu alt tür bol yağış alan, serin ve nemli dağ yamaçlarında, genellikle orta ve yüksek rakımlarda yetişir. Doğu ladini, doğu kayını ve sarıçam ile karışık ya da saf ormanlar oluşturur. Gölgeye oldukça dayanıklıdır; genç fidanlar orman altında uzun süre yaşayıp açılan boşluklarda hızla büyür. Derin, nemli ve besince zengin toprakları sever.

Doğal yayılışı Kafkasya, Gürcistan ve Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’dir. Odunu kereste ve kağıt endüstrisinde değerlidir. Yoğun ve uzun süre dökülmeyen iğne yaprakları nedeniyle Avrupa’da en çok tercih edilen yılbaşı ağaçlarından biridir ve bu amaçla Doğu Karadeniz’de tohum toplanması bölge halkı için önemli bir gelir kaynağıdır.