Tetragonolobus maritimus

Tetragonolobus maritimus, baklagiller (Fabaceae) familyasına bağlı çok yıllık otsu bir bitkidir; güncel sınıflandırmalarda Lotus maritimus adıyla Lotus cinsine dahil edilir. Avrupa'nın orta ve güney kesimleri, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yayılış gösterir. Gazal boynuzları ile yakın akraba olan bu bitki, iri tek çiçekleri ve köşeli baklalarıyla akrabalarından kolayca ayırt edilir.

Genellikle 10–30 cm boyunda, yatık ya da yükselici gövdeli, mavimsi yeşil ve hafif etli yapraklı bir bitkidir. Yaprakları üç yaprakçıklıdır ve tabanda yaprakçık görünümünde iki kulakçık bulunur. En dikkat çekici özelliği, uzun bir sap üzerinde genellikle tek tek açan iri, soluk sarı kelebek biçimli çiçekleridir. Meyvesi dört köşeli, köşeleri dar kanatlı uzun bir baklagildir; eski cins adı Tetragonolobus da “dört köşeli bakla” anlamına gelir ve bu özelliğe işaret eder.

Tür adının “denize ait” anlamına gelmesine karşın yalnızca kıyılarda değil, iç kesimlerde de nemli çayırlarda, sızıntılı yamaçlarda, kireçli ve sıklıkla hafif tuzlu topraklarda, hendek ve dere kenarlarında yetişir. Çiçeklenme ilkbahar sonundan yaz ortasına kadar sürer. Çiçekleri başta bombus arıları olmak üzere iri arılar tarafından tozlaştırılır.

Bütün baklagiller gibi kök yumrularındaki bakterilerle azot bağlar ve bulunduğu toprağı zenginleştirir. Bazı Avrupa ülkelerinde nemli kireçli çayırların azalmasıyla birlikte yerel olarak gerilediği bildirilmiştir. Yakın akrabası olan kuşkonmaz bezelyesi (Lotus tetragonolobus) ise genç meyveleri için sebze olarak yetiştirilir. Bitkinin yaprakları ve çiçekleri, baklagillerle beslenen çeşitli mavi kelebek (Lycaenidae) tırtılları ile diğer böcekler için de besin kaynağı olabilir; bu yönüyle nemli çayır topluluklarının zenginliğine katkıda bulunur.