Ranunculus chius

Ranunculus chius, düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasından, Ranunculus cinsine ait otsu bir bitki türüdür. Adını Ege'deki Sakız Adası'nın (Chios) Latince adından alır. Tek yıllık, tüylü, alçak ya da orta boylu bir bitkidir. Akdeniz havzasında nemli çayırlarda, tarlalarda, yol kenarlarında ve gölgeli açıklıklarda yetişir. Çiçekleri küçük ve soluk sarıdır, ilkbaharda açar; meyveleri yüzeyinde küçük kabarcıklar ya da dikencikler taşıyabilir.

Ranunculus cinsinin üyeleri genellikle parlak sarı, beş taç yapraklı çiçekleriyle tanınır. Taç yapraklarının dip kısmında nektar salgılayan küçük bir çukurcuk bulunur; çiçeğin ortasında çok sayıda erkek organ ve sarmal dizilmiş serbest dişi organlar yer alır. Meyve, her biri tek tohum içeren küçük kuru meyvelerin (aken) bir araya gelmesiyle oluşan yuvarlak ya da uzunca bir başaktır. Yapraklar çoğunlukla parçalı ya da derin loblu olup türler arasında büyük değişkenlik gösterir.

Tek yıllık düğünçiçekleri yaşam döngülerini kısa sürede tamamlar: kış yağmurlarıyla çimlenir, ilkbaharda çiçeklenir ve yaz kuraklığından önce tohum bağlayıp kururlar.

Düğünçiçekleri, protoanemonin adlı tahriş edici bir madde oluşturan ranunkulin glikozidi içerir. Bu nedenle taze bitki acı ve zehirlidir; otlayan hayvanlar genellikle onu yemez, deriyle uzun temas ise kızarıklık ve kabarcıklara yol açabilir. Kurutulduğunda bu madde büyük ölçüde etkisini yitirir. Çiçekleri arılar, sinekler ve küçük böcekler tarafından ziyaret edilir; bu yönüyle bitki, açık alanlarda ilkbahar tozlayıcıları için önemli bir besin kaynağıdır.

Cins, ılıman ve soğuk bölgelerde yayılış gösteren birkaç yüz türü kapsar. Türkiye, Akdeniz ile İran-Turan bitki bölgelerinin buluştuğu konumu nedeniyle düğünçiçekleri açısından zengin bir ülkedir ve pek çok tür ile alttür burada yetişir. Türlerin ayırt edilmesinde yaprak biçimi, kök yapısı, çanak yapraklarının konumu ve özellikle olgun meyvelerin şekli, yüzey dokusu ve gaga uzunluğu belirleyici özelliklerdir.