Ranunculus arvensis

Ranunculus arvensis, düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasından, Ranunculus cinsine ait otsu bir bitki türüdür. Tarla düğünçiçeği olarak bilinir. Tek yıllık, 20–60 cm boylanabilen, dallanmış gövdeli bir bitkidir. Yaprakları üç parçalı ve ince loblu, çiçekleri ise küçük ve soluk limon sarısıdır. En belirgin özelliği, yüzeyleri uzun ve sert dikenlerle kaplı, oldukça iri meyveleridir; bu dikenler sayesinde meyveler hayvanların tüylerine yapışarak taşınır.

Ranunculus cinsinin üyeleri genellikle parlak sarı, beş taç yapraklı çiçekleriyle tanınır. Taç yapraklarının dip kısmında nektar salgılayan küçük bir çukurcuk bulunur; çiçeğin ortasında çok sayıda erkek organ ve sarmal dizilmiş serbest dişi organlar yer alır. Meyve, her biri tek tohum içeren küçük kuru meyvelerin (aken) bir araya gelmesiyle oluşan yuvarlak ya da uzunca bir başaktır. Yapraklar çoğunlukla parçalı ya da derin loblu olup türler arasında büyük değişkenlik gösterir.

Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'ya özgüdür; başka kıtalara da taşınmıştır. Tahıl tarlalarının geleneksel bir yabani otudur ve ilkbaharın sonu ile yaz başında çiçek açar. Modern tarım ve ilaçlama nedeniyle Batı Avrupa'nın birçok ülkesinde belirgin biçimde azalmıştır. Zehirli maddeleri nedeniyle hasatla karışması hayvanlar için risk oluşturabilir.

Düğünçiçekleri, protoanemonin adlı tahriş edici bir madde oluşturan ranunkulin glikozidi içerir. Bu nedenle taze bitki acı ve zehirlidir; otlayan hayvanlar genellikle onu yemez, deriyle uzun temas ise kızarıklık ve kabarcıklara yol açabilir. Kurutulduğunda bu madde büyük ölçüde etkisini yitirir. Çiçekleri arılar, sinekler ve küçük böcekler tarafından ziyaret edilir; bu yönüyle bitki, açık alanlarda ilkbahar tozlayıcıları için önemli bir besin kaynağıdır.

Cins, ılıman ve soğuk bölgelerde yayılış gösteren birkaç yüz türü kapsar. Türkiye, Akdeniz ile İran-Turan bitki bölgelerinin buluştuğu konumu nedeniyle düğünçiçekleri açısından zengin bir ülkedir ve pek çok tür ile alttür burada yetişir. Türlerin ayırt edilmesinde yaprak biçimi, kök yapısı, çanak yapraklarının konumu ve özellikle olgun meyvelerin şekli, yüzey dokusu ve gaga uzunluğu belirleyici özelliklerdir.