Pungitius platygaster

Pungitius platygaster, dikencegiller (Gasterosteidae) familyasına ait küçük bir balıktır. Uluslararası literatürde Ukrayna dikencesi olarak da anılır. Dikencegiller, sırtlarındaki serbest dikenler ve erkeklerin yuva yapma davranışıyla tanınan küçük balıklardır.

Bu tür genellikle beş altı santimetreyi geçmeyen boylardadır. Gövdesi ince uzun, kuyruk sapı oldukça incedir. Sırtında birbirinden ayrı, küçük ve kısa dikenler bulunur; Pungitius cinsinin üyelerinde bu dikenlerin sayısı genellikle dokuz civarındadır. Karın yüzgeçleri de dikene dönüşmüştür. Rengi zeytin yeşili veya kahverengimsi olup koyu benekler taşır; üreme döneminde erkekler daha koyu renge bürünür.

Pungitius platygaster sığ, yavaş akan ya da durgun, bitkili tatlı ve az tuzlu sularda, nehir ağızlarında, göllerde ve kanallarda yaşar. Küçük kabuklular, böcek larvaları ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir. Üreme döneminde erkek, bitki parçalarından bir yuva yapar, dişileri yuvaya çeker, yumurtaları döller ve yavrular çıkana kadar yuvayı korur, yüzgeçleriyle su akımı sağlayarak yumurtaları havalandırır.

Tür, Karadeniz, Azak Denizi, Hazar Denizi ve Aral Gölü havzalarındaki tatlı ve tuzlumsu sularda yayılış gösterir. Ponto-Hazar bölgesinin kıyı lagünleri ve nehir deltaları başlıca yaşam alanlarıdır. Ekonomik değeri olmamakla birlikte sucul besin ağlarında hem küçük omurgasızların tüketicisi hem de yırtıcı balıklar ile su kuşlarının avı olarak önemli bir rol oynar. Sulak alan kayıpları türü etkileyen başlıca tehditlerdir.

Balıkların tür düzeyinde doğru tanınması; boy, renk deseni, yüzgeçlerin konumu ve ışın sayıları, pul yapısı ve ağız biçimi gibi özelliklerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Yakın akraba türler çoğu zaman birbirine çok benzediğinden, kesin teşhis için uzman incelemesi ve bazen genetik yöntemler kullanılır. Bu tür bilgiler, balık stoklarının izlenmesi ve doğal yaşam alanlarının korunması çalışmalarında temel kaynak oluşturur.