Ornithogalum wiedemannii

Ornithogalum wiedemannii, Asparagaceae familyasına bağlı Ornithogalum cinsine ait soğanlı, çok yıllık bir otsu bitkidir. Halk arasında bu cinsin üyelerine tükrükotu veya akyıldız gibi adlar verilir. Tür, Anadolu ve çevresindeki bölgelerde yayılış gösteren türlerden biridir ve özellikle Türkiye florasında bilinen bir taksondur.

Bu cinsin üyeleri genellikle toprak altında küçük, yuvarlak bir soğan oluşturur. Yapraklar dar, şeritsi ve çoğunlukla tabandan çıkar; birçok türde yaprağın ortasında beyazımsı bir şerit bulunur. Çiçekler beyaz renkli, altı parçalı ve yıldız biçimlidir; dış yüzlerinde genellikle yeşil bir orta şerit taşır. Çiçekler bir salkım veya şemsiyemsi bir durumda bir araya gelir. Ornithogalum wiedemannii küçük boylu türlerdendir ve çiçeklenme döneminde dikkat çekici beyaz çiçekleriyle tanınır.

Bu türler genellikle ilkbaharda çiçeklenir. Kayalık yamaçlar, step alanları, çayırlar ve açık çalılık alanlar gibi güneşli yaşam alanlarını tercih eder. Yaz aylarında toprak üstü kısımları kurur ve bitki soğanıyla bir sonraki ilkbahara kadar dinlenmeye geçer. Çiçekleri çeşitli böcekler, özellikle arılar tarafından tozlaştırılır.

Ornithogalum cinsinin pek çok türü kalp glikozitleri içerdiğinden insanlar ve otlayan hayvanlar için zehirli olabilir. Bu nedenle bitkinin soğanı ve diğer kısımları tüketilmemelidir. Cins Avrupa, Asya ve Afrika'da yayılış gösterir; Türkiye ise cinsin önemli tür çeşitliliği merkezlerinden biridir. Doğal popülasyonların korunması için soğanların doğadan sökülmemesi gerekir.

Ornithogalum türleri, ince soğanları ve kolay çoğalmaları sayesinde bazı bölgelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Cins, Asparagaceae familyası içinde Scilloideae alt familyasında yer alır ve dünyada yüzlerce türle temsil edilir. Türler arasındaki ayrım çoğu zaman soğan, yaprak ve meyve özelliklerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.