Lathyrus undulatus

Lathyrus undulatus, baklagiller familyası (Fabaceae) içinde yer alan Lathyrus cinsine ait çok yıllık, otsu bir bitki türüdür. Bu cins, dünyada yaklaşık 160 türle temsil edilir ve halk arasında mürdümük ya da güzel bezelye olarak bilinen bitkileri kapsar. Türün adı, yapraklarındaki ve sap kanatlarındaki dalgalı kenarlara gönderme yapar.

Cinsin üyeleri gibi bu tür de genellikle tırmanıcı ya da yayılıcı gövdelere, yaprak uçlarında dallanan sülüklere ve kanatlı saplara sahiptir. Çiçekleri baklagillere özgü kelebek biçimlidir: üstte geniş bir bayrak, iki yanda kanatlar ve altta kayık denen birleşik taç yaprakları bulunur. Lathyrus undulatus canlı pembe-mor tonlu, oldukça gösterişli çiçekleriyle dikkat çeker ve bu nedenle süs bitkisi olarak da yetiştirilmiştir. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ve yaz başındadır; meyvesi, olgunlaşınca açılan ve birkaç tohum taşıyan bir baklamsı meyvedir.

Tür, çalılık alanlar, orman kenarları ve açık yamaçlar gibi yarı gölgeli ortamlarda yetişir. Baklagillerin çoğunda olduğu gibi kökleri, havadaki azotu bağlayan Rhizobium bakterileriyle ortak yaşam kurar; bu özellik bitkinin fakir topraklarda gelişmesine yardım eder ve toprağın verimliliğine katkıda bulunur. Çiçekleri özellikle arılar tarafından tozlaştırılır.

Doğal yayılışı Kuzeybatı Anadolu ve çevresiyle sınırlı, dar yayılışlı bir türdür ve İstanbul çevresi bu türün bilinen başlıca alanlarındandır. Kentleşme ve habitat kaybı, bu tür dar alanlarda yaşayan bitkiler için önemli bir tehdit oluşturur. Cinsin bazı türlerinin tohumları, fazla tüketildiğinde latirizm adı verilen sinir sistemi hastalığına yol açabilen maddeler içerdiğinden, Lathyrus tohumlarının yiyecek olarak kullanılmasında dikkatli olunmalıdır.