İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Janita fimbriata (Delle Chiaje, 1822)

Janita fimbriata (Delle Chiaje, 1822)


Janita fimbriata, halkalı solucanlar (Polychaeta) sınıfının Sabellida takımına bağlı, kalsiyum karbonattan tüp yapan Serpulidae familyasının Janita cinsinden bir deniz solucanıdır. Küçük boylu bir serpuliddir; beyazımsı tüpü sert zeminlere yapışık olarak gelişir ve kıvrımlı bir yol izler. Cinsin adı ve türün tanımı esas olarak Akdeniz örneklerine dayanır; türün ayırt edici özellikleri kapakçık ve tüp yapısında aranır.

Akdeniz'in sığ ve orta derinlikteki kayalık zeminlerinde, taşların alt yüzlerinde ve kabuklu canlıların kabukları üzerinde bulunur. Benzer boyuttaki diğer serpulidlerle birlikte, sert zemin topluluklarının küçük ama sürekli bir bileşenini oluşturur.

Serpulidae familyasının üyeleri, vücutlarını çevreleyen kalsiyum karbonattan sert, kireçli bir tüp salgılar ve ömürleri boyunca bu tüpün içinde yaşar. Vücut baş, göğüs ve karın bölgelerine ayrılır; göğüs bölgesinin sırt yüzünde tüpün ağzını örten zar şeklinde bir göğüs zarı bulunur. Başta, tüpten dışarı uzatılan ve yelpaze ya da huni biçiminde açılan dokunaçlardan oluşan bir solungaç tacı yer alır. Bu taç hem solunumda hem de beslenmede kullanılır: dokunaçlar üzerindeki kirpikler sudaki plankton ve organik parçacıkları yakalayıp ağza taşır. Hayvan tehlike sezdiğinde hızla tüpün içine çekilir ve çoğu türde dokunaçlardan birinin değişmesiyle oluşmuş kapakçık (operkulum) tüpün ağzını bir tıpa gibi kapatır.

Üreme genellikle eşeylidir; yumurta ve spermler suya bırakılır, döllenme sonucunda planktonda bir süre yüzen trokofor larvaları gelişir. Larvalar uygun bir yüzey bulduklarında yerleşir, başkalaşım geçirir ve kısa sürede kendi kireçli tüplerini örmeye başlar. Bu yerleşme davranışı nedeniyle serpulidler kayalar, taşlar, kabuklu hayvanların kabukları, deniz çayırlarının yaprakları ve insan yapımı yüzeyler üzerinde sık görülür. Birçok tür, iskele ayakları, şamandıralar, gemi gövdeleri ve soğutma suyu boruları gibi yapılarda biyolojik kirlenme (biyofouling) etkeni olarak ekonomik önem taşır.

Doğal yaşam alanlarında serpulidler, sudaki askıdaki parçacıkları süzerek suyun berraklaşmasına katkıda bulunur, tüpleri ise küçük omurgasızlar için barınak oluşturur. İnsanlar için zehirli ya da tehlikeli değildir; ancak keskin kireçli tüpler çıplak elle tutulduğunda kesik ve sıyrıklara yol açabilir. Bilinen bir koruma statüsü bulunmamaktadır.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap