Halichondria (Halichondria) panicea (Pallas, 1766)

Halichondria panicea, Demospongiae sınıfının Suberitida takımına bağlı Halichondriidae familyasından bir deniz süngeridir. Kuzey yarımkürenin ılıman kıyılarında en yaygın ve en iyi bilinen süngerlerden biridir ve 18. yüzyılda Pallas tarafından tanımlanmıştır. İngilizcede "ekmek kırıntısı süngeri" olarak anılması, dokusunun ufalanabilir yapısından kaynaklanır.

Bu sünger çoğunlukla zemine yayılan kalın kabuklar ya da düzensiz kütleler oluşturur; büyüklüğü birkaç santimetreden onlarca santimetreye kadar değişebilir. Yüzeyinde volkan konisini andıran, tepesinde su çıkış deliği (oskulum) bulunan küçük çıkıntılar tipiktir. Rengi aydınlık yerlerde, dokusunda yaşayan algler nedeniyle yeşilimsi; gölgede ise açık sarı, krem ya da turuncumsu olur. Dokusu yumuşak ve kolayca kırılır; kesildiğinde belirgin, barut benzeri bir koku yayar.

Tür, gelgit bölgesinden daha derin sulara kadar kayalar, taşlar, yosunlar ve kabuklar üzerinde yaşar. Dalga etkisine, sıcaklık ve tuzluluk değişimlerine karşı dayanıklıdır. Diğer süngerler gibi suyu süzerek bakteri ve ince organik parçacıklarla beslenir. Üremesi eşeyli larva üretimi ve eşeysiz parçalanma yoluyla gerçekleşir. Bazı çıplak deniz salyangozları bu süngerle beslenir.

Halichondria panicea Kuzey Atlantik, Kuzey Pasifik ve Arktik kıyılarında geniş bir yayılışa sahiptir; Akdeniz ve çevre denizlerden de kayıtları bulunmaktadır. Süngerlerin filtrasyon fizyolojisi, ortak yaşar mikroorganizmaları ve doğal ürünleri üzerine yapılan çalışmalarda model tür olarak sıklıkla kullanılır.

Süngerler, yaklaşık altı yüz milyon yılı aşan geçmişleriyle bilinen en eski hayvan gruplarından biridir. Bugün dünya denizlerinde ve tatlı sularda binlerce sünger türü yaşamaktadır ve bunların büyük çoğunluğu Demospongiae sınıfına aittir. Bu sınıfın üyeleri silisli iğnecikler, sponjin lifleri ya da her ikisinin birlikte oluşturduğu bir iskelete sahiptir. Erişkin süngerler yerlerinden hareket edemez; yayılmaları serbest yüzen larvaları sayesinde olur.