Çöpçü balığı (Cobitis simplicispinna)

Cobitis simplicispinna, taşyiyengiller (Cobitidae) familyasına ait küçük bir tatlı su balığıdır. Tür adı, “basit diken” anlamına gelir ve göz altındaki dikenin ya da erkeklerin göğüs yüzgecindeki yapının biçimine gönderme yapar. Anadolu'dan tanımlanmış Cobitis türlerinden biridir; bu cinsin üyeleri halk arasında çöpçü balığı ya da taş yiyen olarak bilinir.

Bu cinsin üyeleri genellikle 5–10 cm boyunda, ince uzun ve yanlardan basık vücutludur. Alt konumlu ağzın çevresinde üç çift kısa bıyık bulunur. Gözün altındaki küçük diken tehlike anında dikleştirilir. Vücut açık sarımsı ya da krem zemin üzerinde koyu benek sıralarıyla desenlidir.

Cobitis türleri temiz, kumlu ya da ince çakıllı tabanlı, yavaş akan dere ve nehirlerde ve göllerin sığ kesimlerinde yaşar. Gündüz çoğunlukla kuma gömülü kalır, alacakaranlık ve gece saatlerinde etkinleşir. Kumu ağızlarından geçirip süzerek küçük omurgasızlar, alg ve organik parçacıklarla beslenirler. Üreme ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleşir.

Türkiye, Cobitis cinsi bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden biridir ve türlerin çoğu tek bir havzaya özgüdür. Dar yayılışlı bu küçük balıklar; baraj yapımı, aşırı su kullanımı, kuraklık, kum-çakıl alımı ve kirlilik gibi baskılara karşı hassastır. Tatlı su yaşam alanlarının korunması bu türlerin varlığını sürdürebilmesi için temel koşuldur.