Cercis siliquastrum L. subsp. siliquastrum L.

Cercis siliquastrum subsp. siliquastrum, baklagiller (Fabaceae) familyasına ait erguvan türünün tipik alt türüdür. Erguvan, ilkbaharda yapraklanmadan önce dallarını ve hatta gövdesini kaplayan pembe-mor çiçekleriyle tanınan, küçük bir ağaç ya da büyük bir çalıdır. İstanbul Boğazı kıyılarının simgesi hâline gelmiş olan bu ağaç, Türkiye’nin en sevilen süs ağaçlarından biridir.

Erguvan genellikle 4–10 m boyunda, çoğu zaman birden fazla gövdeli ve geniş, yayvan taçlı bir ağaçtır. Yaprakları basit, yuvarlak ya da böbrek biçimli, tam kenarlı ve mavimsi yeşildir. Çiçekleri kelebek biçimli olup mart-nisan aylarında, yapraklardan önce açar ve kısa saplarla doğrudan dallar ile gövde üzerinde demetler hâlinde oluşur; bu özellik kauliflori olarak adlandırılır. Meyvesi yassı, uzun bir baklagil meyvesidir; olgunlaştığında kahverengi-morumsu renk alır ve kış boyunca ağaç üzerinde kalabilir.

Erguvan kuraklığa dayanıklı, kalkerli ve iyi drene olan topraklarda iyi yetişen, güneşi seven bir bitkidir. Doğal olarak kayalık yamaçlarda, maki ve orman kenarlarında, dere kıyılarında yetişir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere tozlayıcı böcekler için önemli bir besin kaynağıdır. Çiçekleri yenilebilir ve kimi yörelerde salatalarda kullanılır.

Türün doğal yayılış alanı Güney Avrupa’dan Batı Asya’ya uzanan Akdeniz havzasıdır. Türkiye’de özellikle Batı ve Güney Anadolu ile Marmara bölgesinde doğal olarak yetişir ve park ile bahçelerde yaygın olarak dikilir. Sitede İzmir ilinde kaydedilmiştir. Ağacın İngilizce adı olan Judas tree, Avrupa’daki bir halk inanışından gelmektedir. Koruma açısından tehdit altında bir tür değildir.

Erguvan tohumla ya da çelikle kolayca çoğaltılabilir ve kentsel alanlarda kirliliğe karşı dayanıklılığı nedeniyle sokak ve park ağacı olarak tercih edilir.