Bellevalia sarmatica

Bellevalia sarmatica, Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) familyasına bağlı, soğanlı ve çok yıllık bir otsu bitkidir. Tür adı, Karadeniz'in kuzeyindeki tarihî Sarmatya bölgesine işaret eder ve türün step bölgeleriyle ilişkisini yansıtır.

Bitki toprak altında yumurta biçimli bir soğan taşır. İlkbaharda gövdenin dibinde birkaç adet şerit biçimli, etli yaprak ve bunların arasından yükselen tek bir çiçekli gövde gelişir. Çiçekler gövdenin üst kısmında, alttan yukarı doğru açan salkım biçimli bir çiçek durumunda dizilir. Çiçekler küçük, boru ya da çan biçimlidir; renkleri esmer mordan kahverengimsi tonlara kadar değişebilir ve cinsin diğer üyelerinde olduğu gibi açıldıktan sonra renk değiştirebilir.

Tür kuru çayırlarda, step alanlarında, otlu yamaçlarda ve tarla kenarlarında yetişir. Yayılışı Doğu Avrupa'nın step bölgelerinden Karadeniz çevresine kadar uzanır.

Bellevalia cinsi, Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) familyasının Scilloideae alt familyasına bağlı, soğanlı ve çok yıllık otsu bitkilerden oluşan bir cinstir. Cinsin en zengin olduğu bölge Doğu Akdeniz ve Batı Asya'dır; Anadolu bu açıdan önemli bir çeşitlilik merkezidir. Üyeleri görünüşte arap sümbüllerine (Muscari) benzer, ancak çiçekleri genellikle daha açık ağızlı, çan ya da boru biçimlidir ve çoğu türde renkleri çiçeklenme ilerledikçe değişir.

Bellevalia türleri ilkbaharda çiçeklenir, yazın toprak üstü kısımları kuruyarak soğan hâlinde dinlenmeye geçer. Çiçekleri arılar başta olmak üzere erken uçan böcekler için önemli bir besin kaynağıdır. Tohumlar üç köşeli kapsül meyveler içinde gelişir. Cinsin birçok türü dar yayılışlıdır ve tarla açma, aşırı otlatma ile habitat kaybı nedeniyle yerel olarak baskı altındadır.