Alosa alosa

Alosa alosa, Clupeidae familyasına ait, Avrupa'nın Atlantik kıyılarında yaşayan göçmen bir tirsi türüdür. Clupeiformes takımında ringa ve sardalyalarla akraba olan bu balık, denizde büyüyüp üremek için nehirlere çıkan, yani anadrom bir yaşam döngüsüne sahiptir. Cinsinin en iri türlerinden biri olarak bilinir.

Gövde yanlardan basık, yüksek ve gümüşi renktedir; sırt tarafı mavimsi yeşil tonludur. Karın kenarındaki testere dişli pullar familyanın tipik özelliğidir. Solungaç kapağının hemen arkasında genellikle bir koyu leke bulunur, bunu bazen daha silik başka lekeler izler. Türün solungaç dikenleri çok sayıda ve uzundur; bu özellik onu benzeri Akdeniz tirsisinden ayırmaya yardımcı olur. Yetişkinleri yarım metreyi aşan boylara ulaşabilir.

Denizde planktonla, özellikle küçük kabuklularla ve küçük balıklarla beslenir. İlkbaharda büyük nehirlere girerek akıntının yukarısına göç eder ve geceleri yüzeyde gürültülü bir şekilde yumurtlar. Yavrular bir süre nehirde kaldıktan sonra denize iner. Erginlerin büyük kısmı yumurtladıktan sonra ölür.

Tür, Norveç'ten Fas'a kadar Atlantik kıyılarında bulunur; Batı Akdeniz'den de kayıtları vardır. Barajların göç yollarını kesmesi, aşırı avlanma ve su kirliliği nedeniyle birçok nehirde nesli büyük ölçüde azalmıştır. Avrupa'da koruma altındaki türler arasında yer alır ve bazı nehirlerde yeniden yerleştirme çalışmaları yürütülmektedir.