Agelas oroides (Schmidt, 1862)

Agelas oroides, Agelasidae familyasına ait, Akdeniz'in en kolay tanınan süngerlerinden biridir. Parlak turuncu renkli, düzensiz loblu, parmaklı ya da kümeli gövdesiyle dikkat çeker. Gövdesi genellikle birkaç ile birkaç on santimetre arasında büyür ve yüzeyinde dağınık oskül açıklıkları bulunur. Dokusu sert ama esnektir.

Agelas cinsinin üyeleri, spongin liflerinden oluşan bir ağ ile bu liflere gömülü, üzerinde halka biçimli dikenler bulunan iğnelerle tanınır. Cinsin türlerinin çoğu tropikal denizlerde yaşar; Agelas oroides ise Akdeniz'de yaygın tek temsilcilerdendir.

Bu tür Akdeniz ve komşu Atlantik kıyılarında, özellikle gölgeli kayalık alanlarda, mağara girişlerinde ve mercan topluluklarında birkaç metreden onlarca metre derinliğe kadar yaşar. Türkiye kıyılarında da dalgıçların sıkça karşılaştığı süngerlerdendir.

Süngerler (Porifera) gerçek doku ve organları bulunmayan, en basit yapılı çok hücreli hayvanlardır. Vücutları, suyu küçük gözeneklerden içeri alıp daha büyük açıklıklardan (oskül) dışarı veren bir kanal sistemiyle örülüdür. Bu kanallardaki kamçılı yaka hücreleri suyu sürekli hareket ettirir; sudaki bakteriler, tek hücreli algler ve ince organik parçacıklar bu hücrelerce süzülerek besin olarak kullanılır. Böylece süngerler bulundukları ortamda suyun temizlenmesine katkı sağlayan önemli süzücü canlılardır.

Süngerler hem eşeyli hem de eşeysiz yolla çoğalabilir. Eşeyli üremede suya bırakılan spermler başka bireylere ulaşır ve oluşan larvalar kısa bir süre serbest yüzdükten sonra uygun bir zemine tutunarak yeni bir sünger oluşturur. Kopan parçalardan ya da tomurcuklanmayla yeni bireylerin gelişmesi de mümkündür. Yerleşik yaşayan bu hayvanlar birçok küçük omurgasız ve balık için barınak sağlar; bazı türleri ise deniz salyangozları ve deniz kaplumbağaları tarafından yenir.

Bu sünger, dokusunda ürettiği brom içeren kimyasal maddeler sayesinde birçok balığa karşı korunur. Bu maddeler nedeniyle bilimsel araştırmalarda sıkça incelenmiştir. Süngerler insanlar için tehlikeli değildir; ancak dalışlarda bu canlılara dokunmamak en doğru davranıştır.